Όχι Στην Καύση, Ναι Στη Ζωή

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ : 1034 – Αθήνα : 11/11/2025

Το ΠΑΚΟΕ εδώ και πολλά χρόνια έχει ταχθεί κατά της καύσης, επειδή δεν έχει βρεθεί ακόμα τεχνολογία για να εξουδετερώνει τις καρκινογόνες και επικίνδυνες διοξίνες που δημιουργήθηκαν κατά την επεξεργασία των απορριμμάτων.

Βέβαια αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος που το ΠΑΚΟΕ εναντιώνεται στην απόφαση αυτή της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Αλλά και το γεγονός ότι η πλήρης και σωστή ανακύκλωση, είναι περισσότερο κερδοφόρα και πιο ουσιαστική για την λύση του τεράστιου προβλήματος της διαχείρισης σκουπιδιών.   

Η καύση απορριμμάτων, γνωστή και ως «ενεργειακή αξιοποίηση», αποτελεί αντικείμενο έντονων αντιδράσεων σε ολόκληρη τη χώρα και όχι μόνο. Το κυβερνητικό σχέδιο για τη δημιουργία έξι μονάδων καύσης έχει προκαλέσει διαμαρτυρίες πολιτών, τοπικών αρχών και επιστημονικών φορέων, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές συνέπειες, το οικονομικό κόστος και τον περιορισμένο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη λήψη αποφάσεων.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε το καλοκαίρι του 2024 στη δημόσια διαβούλευση για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), που προβλέπει τη δημιουργία έξι μονάδων καύσης απορριμμάτων σε όλη τη χώρα. Προβλέπεται οι μονάδες αυτές να γίνουν στις περιοχές: Ροδόπη ή Ξάνθη, Κοζάνη, Αρκαδία ή Αχαΐα ή Ηλεία, Αττική, Βοιωτία και Ηράκλειο Κρήτης. Το σχέδιο αυτό, το οποίο παρουσιάστηκε μέσα στον Αύγουστο, έχει προκαλέσει εκτεταμένες αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ότι προωθήθηκε με ελλιπή ενημέρωση, περιορισμένο χρόνο διαβούλευσης και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Σύμφωνα με καταγγελίες, η διαδικασία χαρακτηρίζεται από έλλειψη διαφάνειας και ανεπαρκή τεκμηρίωση όσον αφορά τη χωροθέτηση, το κόστος και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η κυβέρνηση έχει ήδη αναθέσει σε επιχειρηματικούς ομίλους (όπως ΤΕΡΝΑ, Μυτιληναίος, Άκτωρ, ΔΕΗ και Motor Oil) την εκπόνηση μελετών και έργων, συνολικού ύψους περίπου έξι δισεκατομμυρίων ευρώ.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Κοζάνη: Μαζικό συλλαλητήριο κατά της καύσης

Με μεγάλη συμμετοχή πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη το συλλαλητήριο ενάντια στη σχεδιαζόμενη δημιουργία μονάδας καύσης απορριμμάτων στη Δυτική Μακεδονία. Η κινητοποίηση, που διοργανώθηκε έπειτα από κάλεσμα του Συλλόγου Δημοτικών Υπαλλήλων Π.Ε. Κοζάνης, συγκέντρωσε πλήθος πολιτών, συλλόγων, φορέων, συνδικάτων και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Κεντρικό αίτημα των συγκεντρωμένων ήταν η άμεση απόσυρση του κυβερνητικού σχεδιασμού, όπως αυτός αποτυπώνεται στο κείμενο διαβούλευσης του Υπουργείου Ενέργειας, που προβλέπει την εγκατάσταση μονάδας καύσης απορριμμάτων στην περιοχή.

Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν έντονες ανησυχίες για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει ένα τέτοιο έργο στο περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων. Μεταξύ των φορέων που έδωσαν το «παρών» ήταν ο Ιατρικός Σύλλογος, ο Οδοντιατρικός Σύλλογος και ο Σύλλογος Φαρμακοποιών, τονίζοντας τη σημασία της προστασίας της δημόσιας υγείας.

Παράλληλα, τέθηκαν ζητήματα που αφορούν το αναπτυξιακό μοντέλο, καθώς οι συγκεντρωμένοι επεσήμαναν ότι η περιοχή, η οποία ήδη φέρει μεγάλο περιβαλλοντικό βάρος από δεκαετίες ενεργειακής δραστηριότητας, δεν μπορεί να δεχθεί νέες επιβαρύνσεις. Παράλληλα, η διαβούλευση του Υπουργείου Ενέργειας σχετικά με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) παραμένει ανοιχτή έως και τις 17 Οκτωβρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε πολίτες και φορείς να υποβάλουν σχόλια και αντιρρήσεις.

Το συλλαλητήριο της Κοζάνης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα που έχουν πραγματοποιηθεί στην περιοχή τα τελευταία χρόνια για περιβαλλοντικό ζήτημα. Το πλήθος που συγκεντρώθηκε στην κεντρική πλατεία έστειλε σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι η κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας αντιτίθεται στη δημιουργία μονάδας καύσης απορριμμάτων και απαιτεί ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης, φιλικό προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Κρήτη: Κάλεσμα της Λαϊκής Συσπείρωσης

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στο Ηράκλειο Κρήτης το κυβερνητικό σχέδιο για την κατασκευή έξι μονάδων καύσης απορριμμάτων σε όλη τη χώρα, ανάμεσά τους και μία στο Ηράκλειο. Εκλεγμένοι με τη «Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης» σε δήμους και περιφέρειες απευθύνουν κάλεσμα σε κινητοποίηση και συμμετοχή του λαού ενάντια στο σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι οι μονάδες καύσης αποτελούν «καρκινογόνο απειλή» για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

Οι εκπρόσωποι της Λαϊκής Συσπείρωσης προειδοποιούν ότι οι μονάδες θα λειτουργήσουν σε βάρος της ανακύκλωσης και με υψηλό οικονομικό κόστος για τα λαϊκά στρώματα. Υπογραμμίζουν ότι η κυβέρνηση συνδιαμόρφωσε το σχέδιο με επιχειρηματικούς ομίλους και ότι οι αποφάσεις των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν την απόσυρση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και την προώθηση δημόσιου φορέα διαχείρισης απορριμμάτων, με έμφαση στην ανακύκλωση και την κομποστοποίηση.

Μολυσματική και οικονομική «βόμβα» για την πόλη

Σε συνέντευξη Τύπου, η Τομεακή Επιτροπή Ηρακλείου του ΚΚΕ χαρακτήρισε τη δημιουργία της μονάδας ως υγειονομική και περιβαλλοντική «βόμβα» για την πόλη. Σύμφωνα με την τοποθέτηση, έξι επιχειρηματικοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων ΔΕΗ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aktor και Motor Oil, θα επενδύσουν συνολικά 6 δισ. ευρώ για την παραγωγή ενέργειας από την καύση απορριμμάτων, ενώ οι πολίτες θα επιβαρυνθούν με αύξηση κατά 50% των τελών εισόδου στις Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων, γεγονός που θα οδηγήσει σε επιπλέον αύξηση των δημοτικών τελών.

Οι εκπρόσωποι τονίζουν ότι η καύση θα παράγει επικίνδυνους αέριους ρύπους, όπως διοξίνες και βαρέα μέταλλα, με μακροχρόνιες συνέπειες για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Επισημαίνεται ότι, παρά τα όποια μέτρα αντιρρύπανσης, η τροφοδοσία των μονάδων θα πρέπει να είναι συνεχής, 24 ώρες το 24ωρο, πράγμα που σημαίνει ότι θα καίγονται σύμμεικτα απορρίμματα, αυξάνοντας περαιτέρω τον κίνδυνο μόλυνσης.

Αντίκτυπο στην ανακύκλωση και την οικονομία

Η εισαγωγή της καύσης αποβλήτων θεωρείται φραγμός για την ανακύκλωση, καθώς οι μονάδες θα λαμβάνουν «μπόνους» για τις ποσότητες σκουπιδιών που υπερβαίνουν την εγγυημένη τροφοδοσία τους. Οι επιστημονικές μελέτες αναφέρουν καρκινογενέσεις, νευρολογικές, ενδοκρινικές και αναπνευστικές διαταραχές, καθώς και προβλήματα στα δέρματα και γενετικές επιπτώσεις για τους κατοίκους των περιοχών γύρω από τις μονάδες.

Το ΚΚΕ τονίζει ότι η όλη διαδικασία εξυπηρετεί την κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων, ενώ ο λαός της περιοχής όχι μόνο δεν θα έχει οφέλη, αλλά θα επιβαρυνθεί με την υγεία, το περιβάλλον και την τσέπη του.

ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ

Ζητήματα διαφάνειας και ελέγχου

Οι επικριτές του σχεδίου υποστηρίζουν ότι η διαδικασία διαβούλευσης είναι «στημένη», καθώς οι συμβάσεις και οι αναθέσεις έχουν ήδη προχωρήσει. Εντοπίζονται σοβαρές ελλείψεις στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, με τις υπηρεσίες περιβαλλοντικού ελέγχου να χαρακτηρίζονται υποστελεχωμένες ή ανύπαρκτες.
Τονίζεται επίσης ότι οι έλεγχοι στις υπάρχουσες μονάδες καύσης, σε άλλες χώρες της Ε.Ε., είναι ανεπαρκείς, καθώς οι ίδιες οι εταιρείες ελέγχουν τον εαυτό τους, δημοσιεύοντας μόνο ό,τι κρίνουν σκόπιμο για τους ρύπους που εκπέμπουν.

Οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις

Οι αντιδράσεις επικεντρώνονται και στον οικονομικό χαρακτήρα του εγχειρήματος. Η καύση απορριμμάτων προωθείται ως μέρος της «πράσινης μετάβασης», ωστόσο, σύμφωνα με τους επικριτές, εξυπηρετεί κυρίως την κερδοφορία μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και όχι τις ανάγκες των πολιτών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε απάντηση σε ερώτηση του ΚΚΕ, ανέφερε ότι η καύση με ανάκτηση ενέργειας κατατάσσεται υψηλά στην ιεράρχηση της διαχείρισης αποβλήτων, γεγονός που, σύμφωνα με τους αντιδρώντες, ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω ιδιωτικοποιήσεις.

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), έχει ήδη καταθέσει συγκεκριμένες θέσεις:

• Πρώτον, να προηγείται η ανακύκλωση και η μείωση απορριμμάτων, ενώ η ενεργειακή αξιοποίηση να εφαρμόζεται μόνο για το απολύτως αναπόφευκτο υπόλειμμα.
• Δεύτερον, η διαχείριση να παραμείνει υπό τον έλεγχο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των ΦοΔΣΑ, ώστε να διασφαλίζονται διαφάνεια, κοινωνική λογοδοσία και οικονομική βιωσιμότητα.

Ο Δήμαρχος σημειώνει πως οι θέσεις αυτές δεν έχουν ενσωματωθεί στο σχέδιο του Υπουργείου, επισημαίνοντας την ανάγκη για έναν ουσιαστικό, συμμετοχικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο διάλογο μεταξύ κράτους και τοπικών κοινωνιών.

Έργα για την καθημερινότητα των πολιτών

Στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής του Δήμου, ο κ. Κωνσταντέλλος αναφέρει ότι δίνεται προτεραιότητα στη βιώσιμη κινητικότητα, την καθαριότητα, το πράσινο και την πολιτική προστασία.

Το νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο αποσκοπεί στη διατήρηση της φυσιογνωμίας της περιοχής και στην ορθολογική ανάπτυξη της πόλης, ενώ στην Πολιτική Προστασία αξιοποιούνται σύγχρονες τεχνολογίες και εκπαιδεύσεις προσωπικού και εθελοντών.

Εισήγηση Περιφερειάρχη Αμανατίδη – Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας

Σήμα για πιθανή αρνητική γνωμοδότηση στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος, σχετικά με τη δημιουργία μονάδας καύσης απορριμμάτων στη Δυτική Μακεδονία, έστειλε ο Περιφερειάρχης Γιώργος Αμανατίδης κατά την πρώτη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, παρουσία φορέων της περιοχής.

Το σχέδιο για τις μονάδες καύσης, όπως αναφέρουν τα νεότερα στοιχεία, προωθείται χρόνια σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο στρατηγικής διαχείρισης αποβλήτων, όπου η καύση εντάσσεται ως «ενεργειακή αξιοποίηση» και ενσωματώνεται στις ΑΠΕ. Η κυβέρνηση έχει διαμορφώσει το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΕΣΔΑ) το 2020, το οποίο επικαιροποιήθηκε το 2023, ενώ η προετοιμασία της ΣΜΠΕ πραγματοποιήθηκε με πολυμερή διαβούλευση με την αγορά και όχι με ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Το σημείο χωροθέτησης της μονάδας αποκαλύφθηκε από τον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, ενώ η πραγματική διαβούλευση θεωρείται ότι γίνεται κυρίως στην αγορά, σύμφωνα με αναλυτές του θέματος.

Με έμφαση στη σημασία της θεσμικής παρουσίας και της ανεξαρτησίας της Περιφέρειας, ο κ. Αμανατίδης υπογράμμισε ότι η Δυτική Μακεδονία δεν μπορεί να συνεχίσει να δεχθεί απορρίμματα για καύση, ειδικά για έναν ενεργειακό όγκο μόλις 38 MWh, τον οποίο χαρακτήρισε ανεπαρκή και «στενάχωρο». Παράλληλα τόνισε την ανάγκη να ληφθεί υπόψη η κοινωνική συζήτηση στις τοπικές κοινωνίες, αλλά και οι δημόσιες παρεμβάσεις των φορέων της περιοχής.

Σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων, ο Περιφερειάρχης ξεκαθάρισε ότι η δημιουργία μονάδας καύσης στην περιοχή δεν θεωρείται θετική από την πλευρά του, ενώ άφησε ελευθερία στα μέλη του συνδυασμού του να πράξουν κατά συνείδηση στην επικείμενη ψηφοφορία. Η τελική εισήγηση της Περιφέρειας αναμένεται να παρουσιαστεί στη συνεδρίαση της Δευτέρας, καθιστώντας σαφές ότι η Περιφέρεια θα κινηθεί αρνητικά, προστατεύοντας τα συμφέροντα της Δυτικής Μακεδονίας και λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη νομοθεσία όσο και τη γνώμη των πολιτών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το ζήτημα της καύσης απορριμμάτων αναδεικνύεται σε κεντρικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό θέμα με έντονες πολιτικές προεκτάσεις. Οι τοπικές κοινωνίες, επιστημονικοί φορείς και δήμοι ζητούν διαφανή, τεκμηριωμένο και κοινωνικά δίκαιο σχεδιασμό, δίνοντας προτεραιότητα στην ανακύκλωση και στη βιώσιμη διαχείριση αποβλήτων.
Η αντιπαράθεση συνεχίζεται, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να προχωρήσει το σχέδιο των έξι μονάδων, ενώ οι πολίτες δηλώνουν αποφασισμένοι να υπερασπιστούν το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.